regels
Hoe zou een onderneming er zonder opgelegde regels uitzien en zou het enige vorm van succes kunnen hebben? De Semco-stijl beschrijft een Braziliaans bedrijf dat zonder regels bedrijfvoert, maar ook Eckart’s Notes toont aan dat organisaties op een andere wijze met vrijheid en vertrouwen geleid kunnen worden.
Centraal binnen de Semco-stijl is het hebben van vertrouwen in de mensen. Dit uit zich in volledige openheid over alle (financiële) aspecten – iedereen kent bijvoorbeeld alle salarissen! De maatregelen behelzen bijvoorbeeld het opheffen van de toegangscontroles (prikklokken…), het afschaffen van secretaresses en eigen parkeerplaatsen voor directeuren, maar ook het vernietigen van alle procedures en handboeken.
Het bedrijf wordt gereorganiseerd met en rondom de medewerkers die zelf bepalen hoe ze de fabrieken inrichten, hoe processen lopen en wat slim is. Het aantal managementlagen wordt teruggebracht van twaalf naar drie en de bekende piramide wordt vervangen door concentrische cirkels. Het bedrijf opgesplitst in aparte kleine businessunits, die volledig zelfredzaam zijn (in vergelijk met de celtheorie van Wintzen).
“Daar waar geen macht is, vloeit kennis rijkelijk”
Opvallende aspecten zijn de beoordelingssystematiek (medewerkers beoordelen de bazen), het aannamebeleid (niet de bazen maar medewerkers selecteren nieuwe mensen) en het beloningsbeleid waarbij grote aantallen mensen hun eigen salaris bepalen. Menig HRM’er zou hier structureel buikpijn van krijgen.
Dergelijke veranderingen ofwel transformaties zijn ook op een zeer ander gebied tot uiting gebracht.
Hoe zou het zonder verkeersborden en stoplichten zijn in het verkeer. Het knapt in ieder geval visueel goed van op, want de vele borden verstoren het straatbeeld nogal. In het Zeeuwse Oudelande parkeert men de auto waar het kan. Geen wirwar van borden die dicteren wat wel en vooral wat niet mag. Als automobilist in Oudelande ben je behoorlijk op jezelf teruggeworpen. Je verstand gebruiken, is wel een vereiste. In het dorp moeten de straten het rijgedrag dicteren, niet de borden. Hiermee komt de verantwoordelijkheid wederom daar te liggen waar deze hoort, bij de burgerij!
Door de borden weg te halen, zijn de mensen bewuster geworden van hun omgeving en passen ze hun rijgedrag aan. Toen de verkeersborden en vele verkeersregels intraden, hebben we de automobilisten hun eigen verantwoordelijkheid ontnomen.
Dorpen waar de sociale controle groot en de verkeerscomplexiteit klein is, lenen zich bij uitstek voor het verwijderen van verkeersborden, maar de opschoning van het bordenoerwoud en de stoplichtenbrij kan ook ten goede komen aan grotere plaatsen. Zo heeft ook de Friese gemeente Smallingerland Drachten (45.000 inwoners) zich ontdaan van twaalf van de vijftien stoplichten en het aantal verkeersborden drastisch teruggebracht.
De Franse ex-voetballer Michel Platini en nu president van de UEFA zei ooit: ‘als je mensen in kooien zet dan gaan ze zich gedragen als beesten.’
Je moet mensen laten nadenken in plaats van dat voor ze te doen. Mensen weten op veel terreinen niet meer hoe ze met elkaar moeten omgaan. Als het gaat om zorg en welzijn zijn we er erg goed in om maatregel op maatregel te stapelen en daar financiering voor te zoeken. Maar we zouden veel meer terug moeten gaan naar de menselijke maat. We zoeken het te veel in ondoordringbare structuren en gelaagde organisaties en in logge beleidsstromen.
Niemand begrijpt iets van die borden en men neemt de verantwoordelijk niet, want dat doet de overheid al. De filosofie is dat we de stad en het dorp moeten teruggeven aan de burgers.
Een mooi voorbeeld van een vernieuwde denkwijze (aka Het Nieuwe Werken) in een wereld die zo op slot zat door bureaucratie, regels over regels en een lange historie. Ik ga gelijk de straat op en neem mijn schop mee…
deze bijdrag is gepost @ Tuesday, 1st February, 2011 om 22:16 en is gearchiveerd onder structuur ,
